Thế nhưng, dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá (tách nước thải khỏi sông Tô Lịch, sông Lừ và một phần khu vực Hà Đông) được khởi công từ tháng 10/2016, với tổng mức đầu tư khoảng 800 triệu USD (tổng công suất 270.000m3/ngày đêm), đến nay mới chỉ có nhà máy hoàn thành, vận hành thử vào ngày 1/12/2024, với công suất 100.000m3/ngày đêm.

Gói thầu làm tuyến cống ngầm dọc 2 bên sông Tô Lịch đến nay hoàn thành khoảng 98%. Hiện đang hoàn trả mặt bằng và dự kiến hoàn thành toàn bộ gói thầu trong tháng 12/2024.

Như vậy, hơn 8 năm khởi công, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 800 triệu USD vẫn ở trong giai đoạn chuẩn bị hoàn thành. Hiện nay, hằng ngày sông Tô Lịch vẫn ‘oằn mình’ chứa hàng trăm nghìn m3 nước thải chưa qua xử lý. Dòng sông vẫn đen ngòm, nồng nặc mùi hôi, khiến người dân Thủ đô bức xúc.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho biết gói thầu số 2 (cống ngầm dọc sông Tô Lịch) đã cơ bản hoàn thành nhưng khi nhà máy vận hành sẽ chưa thể thu gom triệt để nước thải vào sông, nhất là đoạn thượng lưu do còn 8 cửa xả chưa được thu gom vào hệ thống.

Vì vậy, Sở Xây dựng Hà Nội tham mưu, bổ sung thu gom ngay 8 cửa xả vào hệ thống để đấu nối, xử lý triệt để ô nhiễm môi trường. Nếu không kịp, phải có phương án bịt hết các cửa, tuyệt đối không để xả thải trực tiếp vào sông Tô Lịch chưa qua xử lý; đồng thời có phương án bổ cập nước sạch để cải thiện môi trường sông Tô Lịch.

Để nhà máy xử lý nước thải Yên Xá chạy hết công suất 270.000m3/ngày đêm, TP Hà Nội cũng cần phải sớm hoàn thiện hệ thống cống bao cho sông Lừ (gói thầu số 3) và xây dựng hệ thống cống cho một phần khu vực Hà Đông (gói thầu số 4).

Tuy nhiên, đến nay cả 2 gói thầu trên vẫn ‘đắp chiếu’. Cụ thể, với gói thầu cống bao sông Lừ, các đơn vị liên quan của Hà Nội đã thực hiện những thủ tục chấm dứt hợp đồng với nhà thầu thi công. Hiện đang hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh nguồn vốn từ ODA sang ngân sách thành phố để đảm bảo tiến độ.