Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường năm 2026 diễn ra từ ngày 20/10 đến ngày 23/10 tại Di tích lịch sử - văn hóa Đền Đôi Cô, tổ 29, phường Cam Đường. Đây là hoạt động văn hóa có ý nghĩa trong đời sống tinh thần của người dân địa phương, đáp ứng nhu cầu thực hành tín ngưỡng, tưởng nhớ Nhị vị Thánh Cô và cầu mong bình an, hạnh phúc.

Đền Đôi Cô là địa chỉ văn hóa tâm linh gắn bó với đời sống tín ngưỡng của người dân qua nhiều thế hệ. Theo truyền tụng dân gian, hai Cô quê ở Đình Bảng, Bắc Ninh, thường vận chuyển hàng hóa, vải vóc lên Lào Cai và tiếp tế quân lính chống giặc ngoại xâm. Trong một chuyến đi, hai Cô bị giặc bắt và sát hại. Thi hài trôi theo dòng nước về khu vực suối thuộc thôn Chiềng, sau đó được đất tự nhiên phủ kín, tạo thành một ngôi mộ. Người dân cho đây là điềm lành nên lập miếu thờ, hương khói. Về sau, ngôi miếu được chuyển vào trong thôn và Nhân dân góp công, góp của xây dựng thành ngôi đền để tưởng nhớ, phụng thờ hai Cô.

Các tiết mục văn nghệ (Ảnh: Hữu Trường).

Đền được xây dựng theo kiến trúc truyền thống, có kết cấu hình chữ Đinh, gồm ba cung thờ bài trí trang nghiêm. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, di tích còn lưu giữ những câu chuyện dân gian được truyền lại qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên nét đặc sắc trong đời sống văn hóa tâm linh của vùng đất Cam Đường.

Năm 2005, Đền Đôi Cô - Chùa Cam Lộ được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Đến năm 2017, Đền Đôi Cô được công nhận là điểm du lịch cấp tỉnh. Hằng năm, vào ngày 13/9 âm lịch, Nhân dân tổ chức tiệc Đôi Cô, tưởng nhớ ngày hai Cô hiển linh theo tín ngưỡng dân gian. Đây cũng là dịp để người dân và du khách tìm hiểu thêm về lịch sử, phong tục và các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Lễ hội năm nay được tổ chức với các nghi lễ truyền thống kết hợp hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và giới thiệu sản phẩm địa phương. Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và tín ngưỡng được tổ chức như đua xe đạp, lễ tế dân gian, giao lưu văn nghệ quần chúng, dâng hương tưởng niệm Nhị vị Thánh Cô và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu.

Cùng với đó, không gian trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản và ẩm thực truyền thống góp phần quảng bá đặc sản địa phương, kết nối du lịch với phát triển kinh tế, đồng thời gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Việc tổ chức lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân mà còn góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp niềm tự hào về quê hương và nâng cao ý thức bảo vệ di sản. Thông qua các hoạt động, những nét đẹp trong thực hành tín ngưỡng dân gian, phong tục và sinh hoạt văn hóa cộng đồng tiếp tục được gìn giữ, trao truyền giữa các thế hệ.

Phường Cam Đường được hình thành trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất các đơn vị hành chính, có truyền thống lịch sử, văn hóa và tiềm năng phát triển du lịch. Địa phương xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Vì vậy, việc bảo tồn, phát huy giá trị Đền Đôi Cô gắn với xây dựng môi trường lễ hội văn minh, an toàn, lành mạnh được xác định là một trong những nội dung quan trọng. 

Không gian trưng bày các sản phẩm địa phương tại lễ hội (Ảnh: Hữu Trường).

Thông qua lễ hội, phường Cam Đường hướng tới đưa Đền Đôi Cô trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử và du lịch tâm linh hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người địa phương. Việc phát huy giá trị di tích cũng cần sự chung tay của cộng đồng trong gìn giữ cảnh quan, bảo đảm sự tôn nghiêm nơi thờ tự và xây dựng nếp sống văn minh khi tham gia lễ hội.