Dự thảo Luật cũng bổ sung nhiều nội dung mới như chính sách phát triển xanh, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và ứng dụng công nghệ số trong quản lý. Đáng chú ý, lần đầu tiên dự thảo Luật quy định cơ chế lựa chọn nhà đầu tư tổng thể đối với các dự án bến cảng lớn; bổ sung chế định về công nghiệp tàu thủy; quy định về công trình dầu khí, năng lượng tái tạo ngoài khơi; quản lý dữ liệu điện tử đối với thuyền viên và người điều khiển phương tiện; vận đơn điện tử, vận tải đa phương thức và vận tải hành khách công cộng bằng đường thủy.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung các quy định về ứng phó thiên tai, sự cố tràn dầu, hậu kiểm việc chấp hành pháp luật; sửa đổi một số quy định liên quan trong Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và Luật Giá.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo mở rộng thẩm quyền cho địa phương trong quản lý hạ tầng, cảng bến, vận tải, phương tiện và bảo đảm an toàn giao thông đường thủy; phân định rõ trách nhiệm giữa trung ương và địa phương trong đăng ký tàu thuyền.

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, dự thảo Luật không phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời bãi bỏ 54/157 thủ tục hiện hành, tạo cơ sở pháp lý cho điện tử hóa thủ tục và chỉ duy trì 2 ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa.