(VPL)- Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới trong lĩnh vực xây dựng chính thức được áp dụng, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng phạm vi các công trình được miễn giấy phép xây dựng trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật. Đây được xem là bước cải cách nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai xây dựng công trình. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi đó cũng xuất hiện không ít cách hiểu chưa đầy đủ, thậm chí có quan điểm cho rằng khi được miễn giấy phép xây dựng thì chủ đầu tư có thể chủ động xây dựng mà không còn phải chịu nhiều ràng buộc pháp lý như trước. Trên thực tế, giấy phép xây dựng chỉ là một trong những điều kiện của hoạt động đầu tư xây dựng. Việc được miễn giấy phép không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm tuân thủ quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn xây dựng, yêu cầu về an toàn công trình hay các quy định liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng? Khi không phải xin giấy phép, chủ đầu tư vẫn phải thực hiện những nghĩa vụ nào? Nếu xảy ra vi phạm, trách nhiệm pháp lý sẽ được xác định ra sao?